Lees het terug: Q&A Onderzoekend vermogen in de praktijk

22 januari 2021

Steeds meer hogescholen hechten belang aan onderzoekend vermogen, maar het is lang niet altijd duidelijk wat het begrip precies inhoudt en hoe je het onderwijskundig inzet. Vandaar dat we eind vorig jaar een Q&A organiseerden met de auteurs van ons nieuwe boek Onderzoekend vermogen in de praktijk. Heb je dit online event gemist, of wil je alle inzichten nog eens op je gemak langslopen? Lees dan onze terugblik.

Onderzoekend vermogen, wat is dat nou eigenlijk? Het is de kernvraag waarmee de auteurs het event aftrappen. Op het beeldscherm verschijnt een definitie:

Het vermogen om in (complexe) professionele situaties ontbrekende kennis te kunnen waarnemen, deze ontbrekende kennis met passende grondigheid te kunnen creëren en bruikbaar te maken binnen een specifieke professionele context.

Een professional die over onderzoekend vermogen beschikt moet niet alleen in staat zijn te verwoorden waar de nodige kennis ontbreekt. Hij of zij moet ook nog drie vervolgstappen kunnen zetten: besluiten hoe om te gaan met de ontbrekende kennis, een onderzoeksvraag methodisch én met de bij de context passende grondigheid kunnen beantwoorden en het resultaat hiervan bruikbaar kunnen maken binnen de beroepssituatie.

Opzoeken, uitzoeken en onderzoeken

Wat betekent dat nu concreet, vragen sommige deelnemers aan het event zich af. Om die vraag te beantwoorden wijzen de auteurs op de noodsituatie van vorig jaar april, toen leerkrachten ineens massaal online les moesten geven.

Lisette Munneke: “Vrijwel niemand wist hoe dat precies moest. Daarom hebben de meesten van ons eerst maar even wat opgezocht en uitgezocht, en zijn dat de volgende dag gewoon gaan uitproberen. Intussen is er meer ruimte en tijd gekomen om echt te gaan onderzoeken wat nu goede manieren zijn van online lesgeven. De context bepaalt dus mede de keuze hoe je omgaat met ontbrekende kennis: ga je iets opzoeken, uitzoeken of onderzoeken? Als je besluit te gaan onderzoeken, is het belangrijk je te realiseren dat de beroepspraktijk van waaruit je handelt bepaalt hoe grondig je moet zijn. Als ik bijvoorbeeld een advies moet geven aan het College van Bestuur, dan hanteer ik andere normen voor grondigheid dan wanneer ik een peer reviewed artikel voor een tijdschrift moet schrijven.”

Academische kennis versus handelingskennis

Bij kennis denken mensen vaak aan kennis die uit boeken komt, maar bij professionals gaat het juist om handelingskennis die nodig is in de beroepspraktijk. Dat onderscheid wordt vaak benadrukt door de auteurs, zeker in relatie tot vragen over het belang van onderzoekend vermogen binnen het HBO.

Mandy van der Velde: “Of je nu een Bachelor of een Master doet, onderzoekend vermogen hangt altijd samen met de beroepsbekwaamheid van een HBO-student. Stel, je wilt straks aan de slag in de verpleging, dan heb je inhoudelijke kennis en kunde nodig, maar het is vooral belangrijk dat je probleemoplossend kunt handelen binnen de context van het ziekenhuis. Dat vraagt om een andere benadering van onderzoek dan die je bijvoorbeeld aan een universiteit verwacht.”

Geen scriptie, maar beroepsproducten

Beroepsbekwaamheid staat centraal in het protocol Afstuderen. “Daar komt ook het inzicht vandaan dat een traditionele afstudeerscriptie een beperkte blik biedt op de prestaties van een student,” vertelt Lisette. “Zo toets je namelijk alleen de inhoudelijke verdieping van een onderwerp binnen een professie. Beroepsproducten bieden meer mogelijkheden om studenten prestaties te laten leveren waarmee je een goed zicht kunt krijgen op hun beroepsbekwaamheid.’’

Een beroepsproduct kan in principe van alles zijn. Van een advies tot protocol, van een app tot onderwijsprofiel. Maar hoe verhoudt zo’n product zich dan tot onderzoekend vermogen?

Lisette: “Alle studenten op BA- en MA-niveau moeten onderzoekend vermogen laten zien, zo staat het in de Dublin-descriptoren. Dat vermogen zou dan dus vervat moeten zijn in de beschrijving van de beroepsbekwaamheid én in de daaruit voortvloeiende eisen aan de studentprestaties. Kortom, een student werkt tijdens zijn opleiding toe naar het beroepsproduct en zet daarvoor zijn onderzoekend vermogen in.”

Nieuwsgierig naar meer?

Heb je naar aanleiding van dit event vragen over het boek of wil je meer weten over onze andere studieboeken? Neem dan contact met ons op via 035 – 7 507 117 of info@conceptuitgeefgroep.nl. Wij staan je graag te woord.

Heeft u vragen?

Concept uitgeefgroep komt graag in contact met u.

Concept_promotie nieuwe catalogus LP_210x210

Vraag de catalogus aan

Ben je geïnteresseerd in de boeken van Concept uitgeefgroep? Bekijk op je gemak ons aanbod:

Direct aanvragen